صفتی از صفات رذیله، بی‌غیرتی است و آن کوتاهی و اهمال کردن است در محافظت آنچه نگاهبانی آن بر انسان واجب و لازم است از دین و عِرض و اولاد. این صفت از مهلکات عظیمه و صفات زشت است. حضرت پیغمبر(ص) فرمود: «دل مرد بی‌غیرت سرنگون است». ضد این صفت، غیرت است و آن نتیجه شجاعت و قوت نفس است که از بهترین ملکات و عالی‌ترین صفات است. کسی که از این صفت خالی است شایسته نیست که او را از زمرهٔ مردان واقعی به شمار آورند.

غیرت آن است که انسان محافظت کند دین و عِرض و اولاد خود را و از برای محافظت و نگاهبانی هر یک حدی است که صاحب غیرت از آن تجاوز نمی‌کند. اما غیرت در دین عبارتست از این که سعی کند در ردّ بدعت کسی که در دین بدعت نهد و اهانت کسی که بدین اهانت کند و دفع ادعای اهل باطل و رد شبههٔ منکرین و در ترویج احکام دین، لازمه جد و جهد را به عمل آورد و در نشر مسائل حلال و حرام تلاش نماید، در امر به معروف و نهی از منکر مسامحه نکند و با کسانی که آشکارا معصیت می‌کنند، بی ضرورت سازش و دوستی ننماید.

اما غیرت درباره آبرو و ناموس، آن است که از حال آن غافل نباشد و اهمال در ابتدای امری که به فساد منجر شود، نکند و زن خود را از دیدن نا‌محرم محافظت نماید و سزاوار است که مرد، خود را در نظر زن با صلابت و مهابت بدارد.

مقتضای غیرت آنست که منع کنند زنان را از شنیدن حکایات شهوت‌انگیز و سخنان عشرت‌آمیز و مصاحبت پیرزنانی که با مردم آمد و شد دارند و همنشینی آنان که زیان‌آور به نظر می‌رسد.

مقتضای غیرت بر اولاد آنست که همیشه مراقب احوال آن‌ها باشد و غذای آنان را از راه حلال مهیا سازد؛ زیرا طفلی که گوشت او با غذای حرام می‌روید بسا که طبیعت او با خبائث سرشته گردد و چون فرزند به حد تمیز رسد، باید او را احکام دین و آداب نیکان بیاموزد.

صفت غیرت اگر‌چه در نظر عقل و شرع مستحسن است اما باید به حد افراط نرسد و به حدی نشود که مرد به اهل و عیال خود بدگمان بوده و بر آن‌ها تنگ بگیرد و در صدد تجسس باطنی بر‌آید. حضرت رسول اکرم(ص) فرمود: بعضی از انواع غیرت را خدا و رسول او، دشمن دارد و آن اینست که مرد، بی‌جهت بر عیال خود غیرت نماید. بالجمله افراط در تفحص و تفتیش احوال اهل و عیال نا‌پسند می‌باشد و با طریقهٔ شرع موافق نیست؛ زیرا که در آن وقت، مرد از گمان بد خالی نخواهد بود و این شرعاً مذموم است.